اجتهاد و نواندیشی

موضوع:

مجموعه مقالات کنفرانس

نویسنده: سید جلال میـرآقایـی

سال چاپ: 1382

معرفی:

مجلد اول

جلد اول از مجموعه چهار جلدی (دو جلد به زبان فارسی و دو جلد به زبان عربی) شامل گزیده مقالات پانزدهمین کنفرانس بین المللی وحدت اسلامی تشكیل شده، و حاصل تلاش‌های علمی جمعی از اندیشمندان جهان اسلام درباره شیوه پاسخ‌گویی اسلام به نیازهای جامعه در شرایط معاصر و نحوه تعامل اصول بنیادین اسلام با دستاوردهای تمدن مدرن بشری و چگونگی عرضه تعالیم حیات بخش اسلام در همه عرصه‌های نوین است. کتاب از مقدمه، دو سخنرانی، گزارش کنفرانس و چهارده مقاله تشکیل شده است. آیت الله هاشمی رفسنجانی در سخنرانی خود، درباره ضرورت وحدت اسلامی از لحاظ شرایط زمانی و مسئله اجتهاد و پاسخگویی به نیازهای روز با حفظ اصول اساسی اسلام بحث کرده‌اند.

عناوین مقالات کتاب و نویسندگان آنها عبارت‌اند از:

  1. «نقش زمان و مکان در اجتهاد» / عباس ظهیری؛
  2. «دلایل ضرورت اجتهاد بر اساس قرآن و سنت» / محمّدرضا جواهری؛
  3. «جایگاه حکم حکومتی در نظام سیاسی و حقوقی اسلام» / محسن اسماعیلی؛
  4. «شخصی یا موضوعی بودن حکـم حکومتی» / اسماعیل نعمت اللهی؛
  5. «نقـش منطقه الفـراغ در نظام‌سازی دین (بررسی نظام اقتصادی)» / محمّدعلی سادات حسینی؛
  6. «گستره اصول مشترک بین مذاهب اسلامی» / ابوبکر خوجم‌لی؛
  7. «مقاصد شریعت و رابطه آن با مصلحت» / سید محمّدتقی علوی؛
  8. «پایبندی به اصول و پاسخگویی به نیازهای زمان» / رحیم وکیل‌زاده؛
  9. «نقش اجتهاد در تکامل نظام حقوقی اسلام» / عبدالحکیم شرعی جوزجانی؛
  10. «رشد و پویایی علم فقه (عوامل و موانع)» / محمّدرضا بندرچی؛
  11. «تخصصی شدن فقه» / یعقوبعلی برجی؛
  12. «پایبندی به اصول و پاسخ‌گویی به نیازهای زمان در حوزه مباحث فقهی از منظر استاد مطهری» / حسین سوزنچی؛
  13. «پایبندی به اصول و ارزش‌ها و پاسخ‌گویی به مقتضیات زمان در آثار شهید بهشتی» / صدیق قاسمی
  14. «نگاهی تازه به فرآیند مطالعه و پژوهش در فقه اسلامی» / محمّدهادی یعقوب نژاد.

مجلد دوم

شامل سرفصل‌های این كنفرانس، سخنرانی آقای احمد مسجد جامعی (وزیر ارشاد وقت)، بیانیه پایانی کنفرانس و ده مقاله است.

مقالات این کتاب از این قرارند:

  1. «تئوری قرائت‌ها یا اجتهاد اسلامی» / آیت الله محمّدعلی تسخیری؛
  2. «زیرساخت‌های قرائت پذیری دین» / عبدالحسین خسرو پناه؛
  3. «اسلام از تأویل‌گرایی تا هرمنوتیک» / دکتر سوران کردستانی؛
  4. «هرمنوتیک در اندیشه اسلامی» / محمّد آصف جوادی؛
  5. «هرمنوتیک و نسبت آن با اندیشه اسلامی» / محمّدباقر سعیدی روشن؛
  6. «هرمنوتیک و نسبت آن با دین» / دکتر محمّد منصورنژاد؛
  7. «کندوکاوی در پلورالیسم دینی» / فاضل شادمانی؛
  8. «هرمنوتیک و نسبت آن با اندیشه اسلامی» / رسول قربانی مقدم؛
  9. «هرمنوتیک و نسبت آن با اندیشه اسلامی» / محمّد سالاری (قایینی)
  10. «تجربه تاریخی تحقق تمدن اسلامی: الگویی برای چگونگی تعامل بین اصالت و عصرگرایی» / دکتر محسن الویری.