قواعد التفسیر لدی الشیعة والسنة

موضوع:

قرآن و تفسیر

نویسنده: محمد فاکر میبدی

سال چاپ: 1385

معرفی:

تفسیر قرآن کریم به مثابه یکی از پر جاذبه­ ترین علوم اسلامی همواره مورد اهتمام جهان اسلام بوده و مسلمانان برای کشف حقایق و گنجینه ­های نهفته آن، به تألیف، پژوهش و تدریس جنبه ­های مختلف آن پرداخته‌اند. ولی  شاید نادیده گرفتن برخی معیارها و ضوابط در این زمینه، تفاسیر را دچار انحراف و کژروی و در وحدت و همسویی مسلمانان، اختلال ایجاد کند.

از این­رو برای تألیف و پژوهش در این زمینه و وضع معیارها و اصول برای تشخیص درست از نادرست، وجود ضوابط  و قواعد، ضرورتی انکارناپذیر است. به همین منظور، پایه­ گذاری علمی که این ضوابط، معیارها و اصول براساس آن تبیین و تشریح شود، نیازی ضروری است.

کتاب حاضر یکی از آثار برجسته در این حوزه است که نویسنده آن کوشیده، با تکیه بر روش تطبیقی میان شیوه ­ها و ابداعات دو مذهب اهل سنت و شیعه، به گردآوری و تدوین قواعد و معیارهای تفسیری مشترک میان این دو مذهب بپردازد. وی معتقد است که وجوه اشتراک بسیاری میان روش­ های تفسیر دو گروه وجود دارد که تاکنون مورد غفلت بوده است.

کتاب از مقدمه ناشر، مقدمه نویسنده، درآمد و دو باب تشکیل شده است. نویسنده در بخش درآمد، جایگاه تفسیر، تعاریف تفسیر و تاریخچه ­ای از قواعد تفسیر و کتاب­های تألیف شده در این زمینه را تشریح و تبیین کرده است.

باب اول کتاب که به قواعد کلی اختصاص دارد، شامل دو فصل است؛ فصل اول، به قواعد مشترک میان علوم از نگاه شیعه و اهل سنت پرداخته و فصل دوم، قواعد مشترک میان تفسیر و فقه را از نگاه دو مذهب، بررسی و تشریح می­ کند.

باب دوم نیز که شامل دو فصل است، به قواعد خاص تفسیر از منظر شیعه و اهل سنت اختصاص دارد. در فصل اول این باب، نویسنده، قواعد کلی تفسیر قرآن را تشریح و دیدگاه ­های مشترک دو مذهب را مطرح کرده است و در فصل دوم، قواعد خاص تفسیر موضوعی قرآن را براساس روش ­های مشترک اهل سنت و شیعه بررسی و تشریح کرده است.